၈ စက်တင်ဘလ ၂၀၂၆ ( Eastern Thanlwin )
ကိုရဲ
ပြည်တွင်းမှာ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေ ရှားပါးလာတာ၊ စီးပွားရေးအခက်အခဲတွေ တိုးလာတာနဲ့ လက်ရှိရတဲ့ လုပ်ခလစာတွေက စားဝတ်နေရေးစရိတ်ကို မလုံလောက်တော့တာတွေကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံက လူငယ်တွေအပါအဝင် ပြည်သူအများအပြားဟာ ပြည်ပနိုင်ငံတွေကို အလုပ်အကိုင်ရှာဖွေဖို့ ဆက်တိုက် ထွက်ခွာနေကြပါတယ်။
ထိုင်း၊ လာအိုနဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံတွေဟာ မြန်မာအလုပ်သမားတွေ အများဆုံးသွားရောက်လုပ်ကိုင်တဲ့ နိုင်ငံတွေဖြစ်ပြီး ဆောက်လုပ်ရေး၊ စက်ရုံ၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ စားသောက်ဆိုင်၊ ဟိုတယ်၊ အိမ်အကူနဲ့ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတွေမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်သူ အရေအတွက် ပိုမိုများပြားလာနေပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ပြည်ပထွက်ခွာတဲ့ ခရီးဟာ ဝင်ငွေကောင်းရဖို့ မျှော်လင့်ချက်တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ လမ်းခရီးအန္တရာယ်၊ ပွဲစားလိမ်လည်မှုနဲ့ လုပ်ငန်းခွင်အခက်အခဲတွေကိုပါ တစ်ပြိုင်နက် ရင်ဆိုင်ရတဲ့ ခရီးစဉ်တစ်ခု ဖြစ်နေပါတယ်။
မျှော်လင့်ချက်ကြောင့် နေရပ်စွန့်ခွာကြသူများ
ပြည်တွင်းမှာ အလုပ်အကိုင်ရှားပါးလာတာနဲ့ အခြေခံကုန်ဈေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်လာတာကြောင့် မိသားစုအသုံးစရိတ်ကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ဖို့ ပြည်ပမှာ လုပ်ခလစာပိုကောင်းတဲ့ အလုပ်အကိုင်တွေကို ရွေးချယ်လာကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အများစုက တရားဝင် နိုင်ငံကူးလက်မှတ်၊ ဗီဇာနဲ့ အလုပ်လုပ်ခွင့် စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြည့်စုံမှသာ အန္တရာယ်နည်းနည်းနဲ့ သွားလာနိုင်ပေမယ့် စာရွက်စာတမ်း မပြည့်စုံသူတွေကတော့ တရားမဝင်လမ်းကြောင်းတွေကို အသုံးပြုရတဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေပါတယ်။
အဲဒီလမ်းကြောင်းတွေကတော့ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေကို ရှောင်ရှားပြီး သွားလာရတာ၊ ဘယ်အချိန် ဖမ်းဆီးခံရမယ်ဆိုတာ မသေချာတဲ့ အန္တရာယ်အောက်မှာ ခရီးဆက်ရတာမျိုး ဖြစ်နေပါတယ်။
တရားမဝင်လမ်းကြောင်းရဲ့ အသက်အန္တရာယ်
စာရွက်စာတမ်း မပြည့်စုံသူတွေဟာ ခရီးစဉ်တစ်လျှောက် စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေကို ရှောင်ရှားရတဲ့အတွက် ပိုမိုခက်ခဲကြမ်းတမ်းတဲ့ လမ်းကြောင်းတွေကို အသုံးပြုရလေ့ရှိပါတယ်။
ထိုင်းနဲ့ မလေးရှားနိုင်ငံဘက်ကို သွားရာမှာ လူအများအပြားကို ကားသေးသေးလေးတွေအတွင်း စုပြုံတင်ဆောင်တာ၊ အချိန်ကြာမြင့်စွာ လိုက်ပါရတာတွေကြောင့် မွန်းကြပ်တာ၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်တာ၊ အသက်ရှူကြပ်တာတွေ ကြုံတွေ့ရပါတယ်။
တချို့ဖြစ်စဉ်တွေမှာတော့ ကားအတွင်း ပိတ်လှောင်ထားမှုကြောင့် အသက်ဆုံးရှုံးသူတွေ ရှိခဲ့သလို လမ်းခရီးယာဉ်မတော်တဆမှုတွေကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူနဲ့ အသက်ဆုံးရှုံးသူတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။
လာအိုနိုင်ငံဘက်ကို ရေလမ်းကနေ သွားသူတွေအတွက်လည်း စက်လှေတိမ်းမှောက်တာ၊ ရေလမ်းမတော်တဆမှုတွေ ဖြစ်ပွားတာကြောင့် အသက်ဆုံးရှုံးတဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေလည်း ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။
ပွဲစားစကားယုံပြီး ငွေဆုံး၊ အလုပ်ဆုံး
လမ်းခရီးအန္တရာယ်အပြင် ပြည်ပထွက်သူတွေ အများဆုံး ကြုံရတဲ့ ပြဿနာကတော့ ပွဲစားလိမ်လည်မှု ဖြစ်ပါတယ်။
တချို့ပွဲစားတွေက လုပ်ခလစာကောင်းမယ်၊ အလုပ်သက်သာမယ်၊ ဝင်ငွေများမယ်လို့ ပြောပြီး ငွေကြိုတောင်းခံကြပါတယ်။ အလုပ်သွားမယ့်သူတွေက ယုံကြည်ပြီး ငွေပေးလိုက်ပေမယ့် နိုင်ငံရောက်သွားချိန်မှာတော့ ပြောထားတဲ့ အလုပ်မရှိတာ၊ လုပ်ခလစာ မတူတာ၊ အလုပ်အမျိုးအစား ပြောင်းသွားတာမျိုးတွေ ကြုံတွေ့ရပါတယ်။
တချို့ကတော့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ နေရာတောင် မရောက်ခင် လမ်းမှာ ဖမ်းဆီးခံရတာ၊ ငွေဆုံးတာနဲ့ အလုပ်အစီအစဉ် ပျက်သွားတာမျိုးတွေလည်း ဖြစ်ပေါ်နေပါတယ်။
နိုင်ငံရောက်ပြီးမှ စတင်တဲ့ အခက်အခဲ
နိုင်ငံရောက်သွားပြီဆိုတာနဲ့ အလုပ်ရမယ်လို့လည်း မသေချာပါဘူး။ ပွဲစားက အလုပ်အသင့်ရှိတယ်လို့ ပြောပေမယ့် လက်တွေ့မှာတော့ ရက်ပေါင်းများစွာ၊ တချို့ဆို လပေါင်းများစွာ အလုပ်စောင့်နေရတဲ့ အခြေအနေတွေ ရှိနေပါတယ်။
ဒီအချိန်အတွင်း ခရီးစရိတ်၊ ပွဲစားခ ပေးထားပြီးသားဖြစ်သလို နေထိုင်စားသောက်စရိတ်ကိုလည်း ဆက်လက်ကုန်ကျရတာကြောင့် ငွေကြေးအခက်အခဲ ပိုဆိုးလာပါတယ်။
အလုပ်ရရှိသူတချို့လည်း ပွဲစားပြောထားတဲ့ အလုပ်မဟုတ်ဘဲ တခြားလုပ်ငန်းတွေမှာ လုပ်ကိုင်ရတာ၊ အလုပ်ချိန်ပိုများတာ၊ လုပ်ခလစာ လျော့နည်းတာ၊ လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေ မကိုက်ညီတာမျိုးတွေ ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။
“ထိုင်းမှာ လူတိုင်းအဆင်ပြေတာ မဟုတ်ဘူး”
ထိုင်းနိုင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်ဖူးတဲ့ မြန်မာအလုပ်သမားတစ်ဦးက သူ့အတွေ့အကြုံကို အခုလို ပြောပါတယ်။
“ထိုင်းမှာ အလုပ်သွားလုပ်တိုင်း အဆင်ပြေတယ်လို့ မပြောနိုင်ပါဘူး။ ဝင်ငွေကောင်းပြီး အဆင်ပြေတဲ့သူတွေလည်း ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် အလုပ်မရလို့ နေထိုင်စားသောက်ရေးအတွက် ရုန်းကန်နေရတဲ့သူတွေလည်း အများကြီးရှိတယ်။ စာရွက်စာတမ်း မပြည့်စုံတော့ အလုပ်ရှာရတာတောင် ရဲဖမ်းမှာကြောက်လို့ အပြင်မထွက်ရဲတဲ့ အခြေအနေတွေ ရှိတယ်။ အဲဒီကြားထဲမှာ ပွဲစားတွေရဲ့ လိမ်လည်တာကိုပါ ခံရတာတွေ ရှိတယ်။ တချို့အခြေအနေတွေမှာ ထိုင်းလူမျိုးတွေထက် ကိုယ့်မြန်မာအချင်းချင်းက ပိုပြီး ခေါင်းပုံဖြတ်တာမျိုး ကြုံရတယ်။”
ပြည်ပထွက်မည့်သူများ ဘာတွေကြိုစစ်ဆေးသင့်လဲ
ပြည်ပမှာ အလုပ်လုပ်တာဟာ ဝင်ငွေတိုးဖို့ အခွင့်အလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပေမယ့် မျှော်လင့်ထားသလို ဖြစ်မယ်လို့ အာမခံချက် မရှိပါဘူး။
အလုပ်အကိုင်ရှာဖွေ ထွက်ခွာမယ့်သူတွေအနေနဲ့ အောက်ပါအချက်တွေကို ကြိုတင် စုံစမ်းထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
အလုပ်အမျိုးအစားနဲ့ တာဝန်အတိအကျ။
လုပ်ခလစာ၊ အချိန်ပိုကြေးနဲ့ အကျိုးခံစားခွင့်များ။
အလုပ်ချိန်နဲ့ နားရက်စနစ်။
နေထိုင်စားသောက်စရိတ်ကို မည်သူက တာဝန်ယူမလဲ။
အလုပ်လုပ်ခွင့် စာရွက်စာတမ်းနဲ့ ဗီဇာ အခြေအနေ။
ပွဲစား သို့မဟုတ် အလုပ်ခေါ်ယူသူရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု။
ပွဲစားရဲ့ ပြောစကားတစ်ခုတည်းကို ယုံကြည်ပြီး ငွေကြိုပေးတာထက် အလုပ်ရှင်၊ လုပ်ငန်းခွင်နဲ့ စာချုပ်အချက်အလက်တွေကို သေချာစစ်ဆေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ပြည်တွင်းမှာ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းတွေ ရှားပါးနေသရွေ့ ပြည်ပထွက်ခွာသူ အရေအတွက်က ဆက်လက်များနေဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဝင်ငွေကောင်းမယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်တစ်ခုတည်းနဲ့ ခရီးစဉ်ကို မစတင်သင့်ပါဘူး။ လမ်းခရီးအန္တရာယ်၊ တရားမဝင်လမ်းကြောင်းရဲ့ အသက်အန္တရာယ်၊ ပွဲစားလိမ်လည်မှုနဲ့ လုပ်ငန်းခွင်အခက်အခဲတွေကို ကြိုတင်သိရှိထားပြီး သေချာစွာ စဉ်းစားရွေးချယ်မှသာ ငွေကြေးဆုံးရှုံးမှုနဲ့ အသက်အန္တရာယ်တွေကို လျှော့ချနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
